Het komkommer-gebouw dat Londen veranderde
In 2003, toen de bouw van 30 St Mary Axe voltooid werd, was de reactie van Londenaren gemengd. Een cilindrisch glazen gebouw van 180 meter hoog, versierd met een spiraal van donkere ruitvormige ramen — was dit een kantoor of een object? De bijnaam 'Gherkin' (augurk) zei genoeg over hoe Londenaren het zagen.
Twintig jaar later is de Gherkin een van de meest geliefde gebouwen van Londen. Ontworpen door Norman Foster & Partners, won het de Stirling Prize (de hoogste Britse architectuurprijs) in 2004. Het gebouw staat op de plek van het Baltic Exchange, dat in 1992 door een IRA-bom werd verwoest. Dat historische gegeven geeft de moderne toren een extra laag.
Architectuur: hoe het gebouw werkt
De cilindervorm van de Gherkin is niet alleen esthetisch — het heeft een functionele reden. De ronde vorm vermindert winddrukte aan de voet van het gebouw met 75% vergeleken met een rechthoekige toren van dezelfde maat. Dat maakt de omgeving aan de voet aangenamer voor voetgangers, een belangrijk criterium in de vergunningverlening.
De spiraalvormige donkere strepen zijn de gevels van de interne lichtkachten — schachten die van buiten naar binnen gaan en licht en lucht door het gebouw geleiden. Door deze schachten heeft het gebouw een passief ventilatiesysteem dat het energiegebruik aanzienlijk vermindert. In 2003 was dit een architectonische innovatie; inmiddels is het geïntegreerde milieusysteem van de Gherkin een studieobject geworden aan architectuurscholen.
De top van het gebouw — de ronde 'lens' op verdieping 41 — is een spectaculaire bar die alleen toegankelijk is voor tenants en hun gasten. Helaas: je kunt de Gherkin van buiten bewonderen maar niet binnengaan als gewone bezoeker.
Hoe je de Gherkin het beste ziet
Het beste standpunt voor de Gherkin is de kruising van Leadenhall Street en St Mary Axe — van hier zie je de volledige toren met het victoriaanse Leadenhall Market op de voorgrond. Die combinatie van oud en nieuw is typisch voor de City: middeleeuwse steegjes naast ultramoderne torens.
Vanaf de Sky Garden (20 Fenchurch Street, het Walkie Talkie-gebouw) heb je een fantastisch bovenaanzicht van de Gherkin — je kijkt letterlijk op de augurk neer. Dat geeft een heel ander perspectief dan vanop straat.
Een heel andere manier om de Gherkin te zien: kijk vanuit de London Eye richting het oosten. Op een heldere dag zie je de torens van de City — de Gherkin, het Leadenhall Building (Cheesegrater) en 22 Bishopsgate — als een cluster in de verte, fraai afgezet tegen de hemel.
De City of London en de omgeving
30 St Mary Axe staat in het hart van de City of London — de historische vierkante mijl die nog altijd de grenzen van het Romeinse Londinium volgt. Overdag gonst het hier van de bedrijvigheid; na 18:00 en in het weekend is het opvallend stil. Die tweezijdigheid is uniek: de meest dichtbevolkte financiële zone van Europa is buiten kantooruren bijna een spookstad.
Vlak naast de Gherkin liggen Leadenhall Market (victoriaans overdekte markt, 1881), St Helen's Bishopsgate (een van de weinige kerken in Londen die de Great Fire van 1666 overleefde) en het nieuwe Leadenhall Building (de Cheesegrater), ontworpen door Rogers Stirk Harbour + Partners.
Vanaf de Gherkin loop je in tien minuten naar de Tower of London en in vijftien minuten naar de Sky Garden. De metro-haltes Liverpool Street (Central/Elizabeth/Hammersmith & City/Metropolitan/Circle) en Aldgate zijn elk minder dan tien minuten lopen.